شُعرای بیامه گوران
مقدمه
کوهستان دالاهو (بحر کوه )در نیمه غربی استان کرمانشاه در ایران واقع گردیده است.
دالاهو جزء رشته کوه های زاگرس است که دارای طبیعتی بکر و دیدنی است.
استان کرمانشاه با وسعت ۲۳۶۶۸کیلومترمربع بین ۲۳ درجهو ۳۶ دقیقه تا ۳۵ درجه و ۱۵ دقیقه عرض شمالی و۴۵درجه و ۲۴دقیقه تا ۴۸درجه و
۳ دقیقه طول شرقی از نصف النهار گرینویج واقع شده است.
آب و هوای دالاهو کاملا با شهر کرمانشاه متفاوت و دارای آب و هوای سرد کوهستانی می باشد.
ارتفاع کوه دالاهو از سطح دریا قریب به ۲۸۵۰متر است که در تمام فصول سال برف دارد.کوه دالاهو محل رویش انواع مختلف گیاهان دارویی است.
همچنین درختانی از قبیل:بلوط، ون ،مورت،کیکف،تاوی،هرجن.گلابی، کوهی،پسته کوهی و....دارد.
گیاهان:زوو،پیرچک،گنور،کنگر،گل ،چنویر،قارچ و،...هم در آنجا می رویند.
درخت بلوط وبن (ون)داری خاصیت دارویی هستند و برای دستگاه گوارش مفید هستند.
:در این کوه چشمه های زیادی وجود دارد که این چشمه ها در تمام فصول سال دارای آب هستند و رودهای مانند
رود الوند،رود زمکان ورود دله شیرو ...ازکوه دالاهو سر چشمه می گیرند.
انواع حیوانات و پرندگان،در دالاهو زندگی میکنند ،که از آن حیوانات می توان:
خرس ،گرگ،شغال ،روباه،جوجه،تیغی و ... را نام برد که تقریبا تعداد آنها فراوان است.
و از پرندگان دالاهو می توان: کبک تیهو،باز ،عقاب،شاهین، سیره،جغد،و...اشاره کرد که در سایه مردم طبیعت دوست یارسان به زندگی ادانه می
دهند.
یکی از شاخصه های بارز این کوه می توان به یک رنگ و یک شکل بودن این کوه اشاره کرد ،که حتی اگر کسی چندین بار به دالاهو رفته باشد به
راختی نمی تواند جهات را تشخیص دهد.
البته بدانید،که دالاهو فقط یک کوه نیست ،بلکه یک منطقه وسیع در کرمانشاه می باشد.
مکان تاریخی، پایتخت تابستانی قلعه یزدگرد ساسانی در کوه دالاهو می باشد.
مکانهای آیینی یارسان:بابایادگار در سرانه، پیربنیامینو پیر موسیدرکرندغرب، تکیه آسیدبراکه در توشامی و .....در کوه دالاهو می باشند.
آسید حیدر (براکه)متولد ۱۲۱۰_۱۲۹۰ هجری قمری در ده توتشامی دالاهو فرزند آسید منصور می باشد،ایشان مظهر پاکی ،دانش و گذشت می باشند.
بطوریکه در سن چهل سالگی یعنی سال ۱۲۵۰ قمری جایگاه تجلی ذات می شود،و پس از آن سی و شش نفرکه همگی از اساتید و بزرگان یارسان
بوده اند،از مناطق مختلف استان کرمانشاهان به علاوه آسید ایاز پسر آسید براکه ،آسید خسرو و آسید رستم فرزندان آسید ایاز جملگی پروانه وار بدرو«
آسی براکه جمع میگردند که به چهلتن آسی براکه مشهور هستند.آسید براکه به درویش نوروز سورانی لقبـ«درویش درویشان»می دهد که در دیباچه
دفتر نوروز بر این ادعا صحه گذاشته شده است .
نوروز تجار و بقیه دراویش دکاندار خزانه یاری می باشند.
چل هر یک صورت موانان یک راز
مفروتن پارچه کالای یک بزاز
چل مزه یک مغز یک مزه چل نام
جم جفت جنت جنت جفت جام
چل قفس یکذات چل نفس یکدنگ
دنگ مدا وه دنگ چون زلاله زنگ
اما این تفاسیر آنگونه که ما امروزه شاهد قدرت بیان و کلام فصیح و مجذوب دفاتر چهلتن هستیم،تعابیر و توصیف هایی که در دفاتر چهلتن آسید براکه
به کاربرده در نوع خود بی نظیرو ستودنی است.به درستی که متون یارسان سر شار از صنایع شعری (کلام):
ایهام ،تلمیح،تمثیل،و استعاره است و هر کلمه بار معنایی خاصی غیر از معنی لغوی خود را دارد.
با استناد به کلامهایشان میتوان هزاران جلد کتاب در زمینه فلسفه و فرهنگ یارسان نوشت .با توجه به صراحت بیان و انتقاد آشکار از بی عدالتی
حمکرانان ایران (قاجار)تکیه آسید براکه توتشامی مورد تعارض و تهاجم توپخانه ناصرالدین شاه قرار گرفت ، و بخشی از دفاتر و اسناد موجود در
توتشامی دستخوش حریق گردید. این دفتر شامل فرمایشات آسید براکه و شعرای و چند تن از شعرای روستا های بیامه گوران می باشد.
دفتر «شعرای بیامه گوران»که در اثر سالهای تحقیق و کوشش فراوان و با تحمل رنجها و مرارتهای طاقت فرسا و تطبیق با دفاتر قدیمی یارسان جمع
آوری و تهیه و تدوین کرده بودم و نیز سعی نموده ام آنچه را که شایسته و بایسته شان حقیقی با علم و آگاهی و استناد و استخراج از دفتر یری تنی آسید
براکه به دور از تعلقات، تعصبات ،اوهام و خیال پردازیها این دفتر یارسانی را به استناد دفاتر در سال ۲۰۱۷ به چاپ برسانم.
روستاهای بیامه در شرق کوه دالاهو قرار دارد.
بیامه از شمال به روستای دوشمیان از جنوب به روستای بی نهر علیا ، از شرق به روستای زاوله علیا ، از طرف غرب به بروند سفلی همسایه می
باشد.
و فاصله بیامه تا گهواره ۳۰ کیلومتر و تا کرمانشاه ۱۲۰ کیلومتر می باشد.
شغل مردم بیامه کشاورزی ، دامپروری ، باغداری و صیفی کاری می باشد.
بیامه علیا و بیامه سفلی در اصل یکی بوده است ، و از یک نژاد(بنه ماله)می باشند.
بیامه مردمی خونگرم و مهمان نواز هستند ،بیامه در طول تاریخ یارسان بزرگانی ادبی ، آیینی ، فرهنگی و ... داشته است
از نظر قدمت بیامه به هشتصد سال قبل وجود داشته است، بهرام بیامه ای شرکت داشته است (سرانجام) دفتر خطی نگارنده.
بیامه سفلی از محدود دهکده های یارسان نشین است که حدود ۲۵۰ سال پیش جمخانه آسی رضا بیگ (ثانی)گوران داشته است.
دوره آسید براکه گوران ،هشت تن از شاعران بیامه ای بوده اند که اشعار آنها (۹۷۷+۷)۹۸۴ بند می باشد و در این دفتر جمع آوری گردیده است.
۱ اجاق بیامه،تاریخ تولد و فوت (۱۲۱۱-۱۲۸۶)هجری قمری
۲ امام بیامه ، تاریخ تولد و فوت (۱۲۰۳-۱۲۸۲)هجری قمری
۳ براخاص بیامه ،تاریخ تولد و فوت(۱۲۳۶-۱۲۸۹)هجری قمری
۴ رضا علی بیامه ،تاریخ تولد و فوت(۱۲۲۵-۱۲۸۷)هجری قمری
۵صیفور بیامه،6کمر بیامه ،تاریخ تولد و فوت(۱۲۲۹-۱۲۹۴)هجری قمری
۶ کمر بیامه ،تاریخ تولد و فوت(۱۲۰۷-۱۲۶۵)هجری قمری
7 حیدر پایدار بیامه،تاریخ تولد و فوت(۱۲۰۷-۱۲۹۱)هجری قمری
۸ دوسته بیامه ،تاریخ تولد و فوت(۱۲۰۸-۱۲۸۷)هجری قمری
بیامه علیا و بیامه سفلی :تعدادی خانوار متواری در ایران ، و خانوارهای مهاجر در کشو های امریکا و اروپا دارذد.
خانوارهای متواری ایران :در دهکده های توتشامی، بانیاران ،مله بیگلر، چقابور ،کوزران، تپه کل ، داردرفش، بله کبود، بابا کوسه، بزمیرآباد،چم
زریسک،یارولی، دنگی ، دوشمیان ، قراویز،بشیوه ، سنگان،و... زندگی می کنند.
در شهرهای :قصرشیرین، سرپل ذهاب،کرند غرب،شاه آبادغرب،کرمانشاه ، ساوه ،کرج ، تهران و.... زندگی میکنند.
اما مهاجرین در کشورهای کانادا ، آلمان ، دانمارک،نروژ،و سوئد زندگی می کنندو تعدادشان هفتاد نفر می باشند .که چهل در صد40% آنها تحصیلات
عالی دارند.
بدینوسیله از کلیه کسانی که با صحه صدر به اینجانب کمک رسانده اند و با در اختیار قرار دادن دفاتر و راهنمایی های لازم مرا یاری نموده اند کمال
امتنان و تشکر دارم.
اگر اشتباه وجود دارد قصور قلم اینجانب است .
با تقدیم فراوان :عزیزمراد اکبری
استکهلم ، سوئد
یاران پروانه
یارم نه مابین دوشم پروانه
دفتران حقن نه دفترخانه
معلم داود نخت نیشانه
نیشانه راستی شون غلامان
مردان جم کردن نه سای نمامان
نمامان گوهر دکان شاه بی
مرغم که باز بی نه روی دریا بی
طی کردن دیوان بنای باقین
جلای جامم هن مست ساقین
جلای جامم هن دوست یارم من
معنای تحویلن دفتردار من
دفتر دار عشق مهر یکرنگان
پیرموسی وزیر ها شی نه پایان
هاشی نه پایان مردان کو پاکتاو
مهرم نه عشقن شوق هانه سرآو
براخاص نی دونه دوره دنیاتن
صلاح پادشام هن شوق نه سراتن
کوهستان دالاهو (بحر کوه )در نیمه غربی استان کرمانشاه در ایران واقع گردیده است.
دالاهو جزء رشته کوه های زاگرس است که دارای طبیعتی بکر و دیدنی است.
استان کرمانشاه با وسعت ۲۳۶۶۸کیلومترمربع بین ۲۳ درجهو ۳۶ دقیقه تا ۳۵ درجه و ۱۵ دقیقه عرض شمالی و۴۵درجه و ۲۴دقیقه تا ۴۸درجه و
۳ دقیقه طول شرقی از نصف النهار گرینویج واقع شده است.
آب و هوای دالاهو کاملا با شهر کرمانشاه متفاوت و دارای آب و هوای سرد کوهستانی می باشد.
ارتفاع کوه دالاهو از سطح دریا قریب به ۲۸۵۰متر است که در تمام فصول سال برف دارد.کوه دالاهو محل رویش انواع مختلف گیاهان دارویی است.
همچنین درختانی از قبیل:بلوط، ون ،مورت،کیکف،تاوی،هرجن.گلابی، کوهی،پسته کوهی و....دارد.
گیاهان:زوو،پیرچک،گنور،کنگر،گل ،چنویر،قارچ و،...هم در آنجا می رویند.
درخت بلوط وبن (ون)داری خاصیت دارویی هستند و برای دستگاه گوارش مفید هستند.
:در این کوه چشمه های زیادی وجود دارد که این چشمه ها در تمام فصول سال دارای آب هستند و رودهای مانند
رود الوند،رود زمکان ورود دله شیرو ...ازکوه دالاهو سر چشمه می گیرند.
انواع حیوانات و پرندگان،در دالاهو زندگی میکنند ،که از آن حیوانات می توان:
خرس ،گرگ،شغال ،روباه،جوجه،تیغی و ... را نام برد که تقریبا تعداد آنها فراوان است.
و از پرندگان دالاهو می توان: کبک تیهو،باز ،عقاب،شاهین، سیره،جغد،و...اشاره کرد که در سایه مردم طبیعت دوست یارسان به زندگی ادانه می
دهند.
یکی از شاخصه های بارز این کوه می توان به یک رنگ و یک شکل بودن این کوه اشاره کرد ،که حتی اگر کسی چندین بار به دالاهو رفته باشد به
راختی نمی تواند جهات را تشخیص دهد.
البته بدانید،که دالاهو فقط یک کوه نیست ،بلکه یک منطقه وسیع در کرمانشاه می باشد.
مکان تاریخی، پایتخت تابستانی قلعه یزدگرد ساسانی در کوه دالاهو می باشد.
مکانهای آیینی یارسان:بابایادگار در سرانه، پیربنیامینو پیر موسیدرکرندغرب، تکیه آسیدبراکه در توشامی و .....در کوه دالاهو می باشند.
آسید حیدر (براکه)متولد ۱۲۱۰_۱۲۹۰ هجری قمری در ده توتشامی دالاهو فرزند آسید منصور می باشد،ایشان مظهر پاکی ،دانش و گذشت می باشند.
بطوریکه در سن چهل سالگی یعنی سال ۱۲۵۰ قمری جایگاه تجلی ذات می شود،و پس از آن سی و شش نفرکه همگی از اساتید و بزرگان یارسان
بوده اند،از مناطق مختلف استان کرمانشاهان به علاوه آسید ایاز پسر آسید براکه ،آسید خسرو و آسید رستم فرزندان آسید ایاز جملگی پروانه وار بدرو«
آسی براکه جمع میگردند که به چهلتن آسی براکه مشهور هستند.آسید براکه به درویش نوروز سورانی لقبـ«درویش درویشان»می دهد که در دیباچه
دفتر نوروز بر این ادعا صحه گذاشته شده است .
نوروز تجار و بقیه دراویش دکاندار خزانه یاری می باشند.
چل هر یک صورت موانان یک راز
مفروتن پارچه کالای یک بزاز
چل مزه یک مغز یک مزه چل نام
جم جفت جنت جنت جفت جام
چل قفس یکذات چل نفس یکدنگ
دنگ مدا وه دنگ چون زلاله زنگ
اما این تفاسیر آنگونه که ما امروزه شاهد قدرت بیان و کلام فصیح و مجذوب دفاتر چهلتن هستیم،تعابیر و توصیف هایی که در دفاتر چهلتن آسید براکه
به کاربرده در نوع خود بی نظیرو ستودنی است.به درستی که متون یارسان سر شار از صنایع شعری (کلام):
ایهام ،تلمیح،تمثیل،و استعاره است و هر کلمه بار معنایی خاصی غیر از معنی لغوی خود را دارد.
با استناد به کلامهایشان میتوان هزاران جلد کتاب در زمینه فلسفه و فرهنگ یارسان نوشت .با توجه به صراحت بیان و انتقاد آشکار از بی عدالتی
حمکرانان ایران (قاجار)تکیه آسید براکه توتشامی مورد تعارض و تهاجم توپخانه ناصرالدین شاه قرار گرفت ، و بخشی از دفاتر و اسناد موجود در
توتشامی دستخوش حریق گردید. این دفتر شامل فرمایشات آسید براکه و شعرای و چند تن از شعرای روستا های بیامه گوران می باشد.
دفتر «شعرای بیامه گوران»که در اثر سالهای تحقیق و کوشش فراوان و با تحمل رنجها و مرارتهای طاقت فرسا و تطبیق با دفاتر قدیمی یارسان جمع
آوری و تهیه و تدوین کرده بودم و نیز سعی نموده ام آنچه را که شایسته و بایسته شان حقیقی با علم و آگاهی و استناد و استخراج از دفتر یری تنی آسید
براکه به دور از تعلقات، تعصبات ،اوهام و خیال پردازیها این دفتر یارسانی را به استناد دفاتر در سال ۲۰۱۷ به چاپ برسانم.
روستاهای بیامه در شرق کوه دالاهو قرار دارد.
بیامه از شمال به روستای دوشمیان از جنوب به روستای بی نهر علیا ، از شرق به روستای زاوله علیا ، از طرف غرب به بروند سفلی همسایه می
باشد.
و فاصله بیامه تا گهواره ۳۰ کیلومتر و تا کرمانشاه ۱۲۰ کیلومتر می باشد.
شغل مردم بیامه کشاورزی ، دامپروری ، باغداری و صیفی کاری می باشد.
بیامه علیا و بیامه سفلی در اصل یکی بوده است ، و از یک نژاد(بنه ماله)می باشند.
بیامه مردمی خونگرم و مهمان نواز هستند ،بیامه در طول تاریخ یارسان بزرگانی ادبی ، آیینی ، فرهنگی و ... داشته است
از نظر قدمت بیامه به هشتصد سال قبل وجود داشته است، بهرام بیامه ای شرکت داشته است (سرانجام) دفتر خطی نگارنده.
بیامه سفلی از محدود دهکده های یارسان نشین است که حدود ۲۵۰ سال پیش جمخانه آسی رضا بیگ (ثانی)گوران داشته است.
دوره آسید براکه گوران ،هشت تن از شاعران بیامه ای بوده اند که اشعار آنها (۹۷۷+۷)۹۸۴ بند می باشد و در این دفتر جمع آوری گردیده است.
۱ اجاق بیامه،تاریخ تولد و فوت (۱۲۱۱-۱۲۸۶)هجری قمری
۲ امام بیامه ، تاریخ تولد و فوت (۱۲۰۳-۱۲۸۲)هجری قمری
۳ براخاص بیامه ،تاریخ تولد و فوت(۱۲۳۶-۱۲۸۹)هجری قمری
۴ رضا علی بیامه ،تاریخ تولد و فوت(۱۲۲۵-۱۲۸۷)هجری قمری
۵صیفور بیامه،6کمر بیامه ،تاریخ تولد و فوت(۱۲۲۹-۱۲۹۴)هجری قمری
۶ کمر بیامه ،تاریخ تولد و فوت(۱۲۰۷-۱۲۶۵)هجری قمری
7 حیدر پایدار بیامه،تاریخ تولد و فوت(۱۲۰۷-۱۲۹۱)هجری قمری
۸ دوسته بیامه ،تاریخ تولد و فوت(۱۲۰۸-۱۲۸۷)هجری قمری
بیامه علیا و بیامه سفلی :تعدادی خانوار متواری در ایران ، و خانوارهای مهاجر در کشو های امریکا و اروپا دارذد.
خانوارهای متواری ایران :در دهکده های توتشامی، بانیاران ،مله بیگلر، چقابور ،کوزران، تپه کل ، داردرفش، بله کبود، بابا کوسه، بزمیرآباد،چم
زریسک،یارولی، دنگی ، دوشمیان ، قراویز،بشیوه ، سنگان،و... زندگی می کنند.
در شهرهای :قصرشیرین، سرپل ذهاب،کرند غرب،شاه آبادغرب،کرمانشاه ، ساوه ،کرج ، تهران و.... زندگی میکنند.
اما مهاجرین در کشورهای کانادا ، آلمان ، دانمارک،نروژ،و سوئد زندگی می کنندو تعدادشان هفتاد نفر می باشند .که چهل در صد40% آنها تحصیلات
عالی دارند.
بدینوسیله از کلیه کسانی که با صحه صدر به اینجانب کمک رسانده اند و با در اختیار قرار دادن دفاتر و راهنمایی های لازم مرا یاری نموده اند کمال
امتنان و تشکر دارم.
اگر اشتباه وجود دارد قصور قلم اینجانب است .
با تقدیم فراوان :عزیزمراد اکبری
استکهلم ، سوئد
یاران پروانه
یارم نه مابین دوشم پروانه
دفتران حقن نه دفترخانه
معلم داود نخت نیشانه
نیشانه راستی شون غلامان
مردان جم کردن نه سای نمامان
نمامان گوهر دکان شاه بی
مرغم که باز بی نه روی دریا بی
طی کردن دیوان بنای باقین
جلای جامم هن مست ساقین
جلای جامم هن دوست یارم من
معنای تحویلن دفتردار من
دفتر دار عشق مهر یکرنگان
پیرموسی وزیر ها شی نه پایان
هاشی نه پایان مردان کو پاکتاو
مهرم نه عشقن شوق هانه سرآو
براخاص نی دونه دوره دنیاتن
صلاح پادشام هن شوق نه سراتن
نظرات
ارسال یک نظر